Enig artikel: De raad voor maatschappelijk welzijn keurt het gewijzigde reglement van de sociale kruidenier goed. Deze vervangt het vorige reglement, goedgekeurd door de raad op 8 september 2025, integraal:
De sociale kruidenier werd opgestart vanuit een samenwerking tussen OCMW Kortemark en Sint-Vincentius De Bosrank. De sociale kruidenier is gelegen in de Stationsstraat 60 te 8610 Kortemark, maar wordt in afwachting van renovatiewerken vanaf januari 2025 tijdelijk uitgebaat in de oude bibliotheek, Torhoutstraat 7 te Kortemark. De sociale kruidenier is open op donderdag van 14u tot 18u, met uitzondering van eventuele verlofperiodes.
Het is een kleinschalige winkel waar inwoners uit Kortemark die zich in een kwetsbare situatie bevinden terecht kunnen voor voeding, hygiënische en huishoudproducten tegen sterk verminderde prijzen. We willen de mensen een echte winkelervaring bieden door keuzevrijheid te bieden inzake producten. Mensen kunnen er enkel terecht na doorverwijzing door het Sociaal Huis van Kortemark of door één van de aangeduide partners.
Aan de sociale kruidenier kunnen andere acties in functie van armoedebeleid gekoppeld worden. We willen er een laagdrempelige ontmoetingsplaats van maken voor mensen die zich in een kwetsbare situatie bevinden. Daarnaast kan het een uitvalsbasis zijn voor outreachend werk, waarbij het Sociaal Huis of een externe dienst er op geregelde tijdstippen een zitdag of een workshop organiseert.
Volgens de POD MI is op lokaal niveau alleen het OCMW in staat te bepalen welke personen beantwoorden aan de definitie van meest behoeftige personen, zoals omschreven in de verordening (EU) nr. 2021/1057 van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+), artikel 2§6. In het algemeen wordt hieronder begrepen die personen die onder de armoedegrens leven. Het OCMW is vrij om te bepalen wie de doelgroep is.
In Kortemark hebben personen/gezinnen recht op een doorverwijzing naar de sociale kruidenier indien ze tot één van volgende categorieën behoren:
Individuen, gezinnen of huishoudens die zich in een acute crisissituatie bevinden kunnen na een sociaal en financieel onderzoek tijdelijk toegelaten worden tot de sociale kruidenier door middel van een crisispas.
Het sociaal onderzoek bepaalt of iemand klant kan worden van de sociale kruidenier. Indien de aanvrager tot de doelgroep behoort zoals omschreven in artikel 2, dan komt hij/zij automatisch in aanmerking.
Er wordt met alle inkomsten rekening gehouden, inclusief groeipakketten en tegemoetkomingen. Indien de financiële gegevens niet worden aangeleverd, kan geen verwijzing naar de sociale kruidenier bekomen worden.
We mikken op een werkbaar concept voor de vrijwilligers: er kunnen maximum 50 klanten (gezinnen) per winkeldag langskomen.
Volgende partners kunnen eveneens kwetsbare gezinnen toeleiden naar de sociale kruidenier zonder voorafgaand sociaal en financieel onderzoek:
Bij een verwijzing door een externe partner is er een beperkte toegang tot de sociale kruidenier van 3 maanden.
Daarna dienen de personen langs te gaan bij het Sociaal Huis voor een effectief sociaal en financieel onderzoek in functie van verdere verlenging.
Cliënten van het Sociaal Huis die voldoen aan de voorwaarden gesteld in artikel 2, worden door de maatschappelijk werkers doorverwezen naar de sociale kruidenier. De behandelende maatschappelijk werker schat op basis van de situatie in wat een correcte termijn van doorverwijzing is. Dit kan voor een periode van 1 maand zijn bij een crisissituatie waar nog verduidelijking rond de sociaal-financiële toestand vereist is, met een maximum tot 6 maanden. Standaard volgt na elke 6 maanden een evaluatie door de behandelende maatschappelijk werker.
De termijn van 1 tot 6 maanden start steeds vanaf de eerste dag van de lopende maand. Elke klant ondertekent bij het eerste winkelbezoek het huishoudelijk reglement van sociale kruidenier De Bosrank.
Indien een klant niet meer voldoet aan de toekenningsvoorwaarden of verhuist buiten de gemeente zal de klantenkaart stopgezet worden. Indien de gezinssamenstelling wijzigt, kan dit op de klantenkaart aangepast worden met onmiddellijke ingang. Klanten moeten alle wijzigingen onmiddellijk melden.
ESF+ wijst op het belang van begeleidende maatregelen. Begeleidende maatregelen worden volgens de Verordening 2021/1057 gedefinieerd als “activiteiten ter aanvulling van de verdeling van voedselhulp en/of materiële basishulp die tot doel heeft sociale uitsluiting tegen te gaan en bij te dragen tot de uitbanning van armoede, zoals verwijzingen naar of verstrekking van sociale en gezondheidsdiensten, met inbegrip van psychologische bijstand, of verstrekking van relevante informatie over openbare diensten of advies over het beheer van een gezinsbudget”.
We geloven dat er meer kwetsbare gezinnen kunnen opgespoord worden en toegeleid worden naar de sociale dienst door samenwerking met externe partners. Doordat uiteindelijk toch een verwijzing voor lange duur noodzakelijk is door de sociale dienst, wordt dus telkens een rechtenonderzoek uitgevoerd. Hierdoor kan bijkomende dienstverlening aangeboden worden waarbij kan ingezet worden op financiële ondersteuning en rechtenopname, ontmoeting, psychologische ondersteuning of andere hulp.
Per gezamenlijk huishouden wordt er één klantenkaart gekoppeld en aangemaakt. Deze wordt bewaard aan de kassa. De klantenkaart is persoonlijk, alleen de leden van het huishouden mogen er mee winkelen.
Wie door omstandigheden niet in staat is zelf zijn/haar boodschappen te doen, kan een volmacht geven aan een familielid, vriend of kennis. Deze persoon moet zich kunnen legitimeren aan de kassa.
De klantenkaart kan (tijdelijk) geblokkeerd of vernietigd worden wanneer er sprake is van misbruik, diefstal of overlast. De toegang van een bezoeker tot de winkel kan om deze redenen steeds ontzegd worden.
Via de sociale kruidenier willen we kwaliteitsvoeding en basisproducten aanbieden voor mensen die zich in een financieel kwetsbare positie bevinden zodat ze een menswaardig bestaan kunnen leiden. Hierdoor wordt naast een voedingsaanbod ook een basisaanbod verstrekt van hygiënische en verzorgingsproducten.
Deze producten worden via verschillende kanalen aangeleverd en aangekocht: via lokale handelaars en voedselproducenten, Foodsavers Westhoek, Voedselbank West-Vlaanderen, ESF+ programma of door aankopen door Sint-Vincentius De Bosrank of door Lokaal Bestuur Kortemark.
Sommige van deze leveranciers staan er op dat de producten volledig gratis aangeboden worden. Van andere leveranciers mag een symbolische administratieve kost aangerekend worden.
De aankopen van het Lokaal Bestuur Kortemark vormen een aparte categorie, gezien deze producten specifiek aangekocht worden om een basisaanbod te hebben. Dit wordt dan aan 70% van de kostprijs in de reguliere winkel opnieuw verkocht.
Binnen de sociale kruidenier wordt gewerkt met verschillende soorten producten.
− ESF+ goederen (dit zijn goederen die het OCMW krijgt via de Europese Unie)
− Producten voorbij de datum ‘ten minste houdbaar tot’
− Producten die extra worden aangekocht door Sint-Vincentius De Bosrank
− Brood en banketproducten
− Producten geleverd vanuit de Voedselbank Kuurne
− Producten komende uit de betalende categorie die ofwel over datum zijn ofwel ingevroren worden om de houdbaarheid te verlengen
− Voedseloverschotten aangeleverd door Foodsavers of door plaatselijke winkels (= kleurensysteem)
− Producten die extra worden aangekocht door LBS Kortemark worden verkocht tegen 70% van de kostprijs in de winkel (= prijsetiketten per product)
− Fruit en groenten worden als volgt verkocht: er is een gratis budget van 2 kg per week + 0,5 kg extra per bijkomende inwonende persoon, met een maximum van 3 kg per week. Naar gelang het aanbod inzake fruit en groenten wordt een gratis aanbod samengesteld. Dit ter promotie van gezonde voeding.
We willen alle klanten een vast basisaanbod garanderen. Daarom wordt er een vaste productenlijst bepaald (zie bijlage). De prijssetting van deze producten wordt bepaald op 70% van de kostprijs in de winkel. De effectieve kostprijs wordt jaarlijks in januari geüpdatet of eerder in geval van ongewone prijsstijgingen. Bij overschotten kunnen meerdere producten voor de prijs van één product meegegeven worden. De producten worden ook enkel aangekocht op basis van noodzaak (en dus niet standaard elke week/maand). Deze lijst van vaste producten kan gewijzigd worden door het Vast Bureau.
Maandelijks krijgt een gezin volgens de gezinssamenstelling twee soorten budgetten ter beschikking. Een kind moet minstens 50% van de tijd feitelijk in het gezin verblijven om mee te tellen in de bepaling van het gezinsbudget.
Enerzijds is er het gratis winkelbudget. Dit is een virtueel winkelbudget waarbij bepaalde producten een fictieve prijs of waarde krijgen aan de hand van een cijfercode. Anderzijds is er een effectief betalend budget. Betalen kan cash of via Bancontact (Sumup). De bijhorende producten per categorie worden beschreven in artikel 6.
Er wordt gewerkt met maximale budgetten op maandbasis. Indien het toegekende bedrag niet is opgebruikt voor het verstrijken van de maand, vervalt het resterende bedrag. Het kan dus niet worden opgespaard.
De winkelbudgetten worden als volgt samengesteld:
| Aantal personen |
Gratis budget |
Betalend budget |
| 1 |
40 |
45 |
| 2 |
50 |
65 |
| 3 |
60 |
85 |
| 4 |
70 |
105 |
| 5 |
80 |
120 |
(*) Aan de producten wordt een fictieve prijs gekoppeld op basis van een realistische winkelwaarde:
| Winkelwaarde |
Sociale kruidenier |
| 0,01 t.e.m. 1,99 euro |
0,10 euro |
| 2,00 t.e.m. 3,99 euro |
0,20 euro |
| 4,00 t.e.m. 5,99 euro |
0,40 euro |
| 6,00 t.e.m. 7,99 euro |
0,60 euro |
| 8,00 t.e.m. 9,99 euro |
0,80 euro |
| 10 euro of meer |
1,50 euro |
Goederen die aangekocht worden door LBS Kortemark, worden aan 70% van de marktprijs verkocht.
Betaling kan via Bancontact (Sumup) of cash.
Aan de gratis producten wordt een fictieve prijs gekoppeld op basis van de realistische winkelwaarde:
Systeem 1, 2, 3:
| Cijfer 1 |
€ 0,10 |
| Cijfer 2 |
€ 0,20 |
| Cijfer 3 |
€ 0,50 |
Kleurensysteem:
| Winkelwaarde traditionele winkel |
Sociale kruidenier |
|
| 0,01 t.e.m. 1,99 euro |
0,10 euro |
Wit bolletje |
| 2,00 t.e.m. 3,99 euro |
0,20 euro |
Geel bolletje |
| 4,00 t.e.m. 5,99 euro |
0,40 euro |
Groen bolletje |
| 6,00 t.e.m. 7,99 euro |
0,60 euro |
Blauw bolletje |
| 8,00 t.e.m. 9,99 euro |
0,80 euro |
Zwart Bolletje |
| 10 euro of meer |
1,50 euro |
Rood Bolletje |
Fruit en groenten worden als volgt verkocht: er is een gratis budget van 2 kg per week + 0,5 kg extra per bijkomende inwonende persoon, met een maximum van 3 kg per week. Goederen die aangekocht worden door LBS Kortemark, worden aan 70% van de marktprijs verkocht.
Interne of externe diensten met sociale doelstelling kunnen tevens beroep doen op de sociale kruidenier (vb. De Stoasje, ’t Schoederkloptje).
Producten die vallen onder de categorie “betalende producten” kunnen aangekocht worden aan de reguliere winkelprijs.
Binnen eigen projecten of binnen samenwerkingen kunnen producten uit het gratis aanbod gratis opgehaald worden. We doen in geval van aanzienlijke overschotten die niet verder kunnen bewaard worden, of voor projecten waarvan de doelstellingen volledig in lijn liggen met de voedselhulp die we binnen de sociale kruidenier beogen (vb. laagdrempelige kookmomenten organiseren).